NRV Jaarverslag 2020 beschrijft verbinding gedurende coronacrisis

Het NRV Jaarverslag 2020, ‘Verbinding in tijden van crisis’, is zowel digitaal als in gedrukte versie beschikbaar gekomen. Daarnaast is de inhoud van het document uitgewerkt in een infographic, zodat ‘in één oogopslag’ kan worden bekeken wat zich in het afgelopen jaar binnen de Nationale Reddingsvloot heeft afgespeeld.

In 2020 hebben Reddingsbrigade Nederland, het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) en de 22 veiligheidsregio’s met een overstromingsrisico zich ingezet voor de verdere ontwikkeling van de Nationale Reddingsvloot. ,,Het jaar kende de nodige uitdagingen door de coronapandemie en de maatregelen die verspreiding van het virus moesten voorkomen dan wel beperken”, stelt landelijk NRV-coördinator Mark Jansen. ,,In het nieuwe normaal was het lastig om met elkaar verbonden te blijven, doordat groepsbijeenkomsten niet meer waren toegestaan en fysieke trainingen moesten worden vervangen door online alternatieven.” Dit alles staat beschreven in het NRV Jaarverslag 2020 en is weergegeven in de infographic NRV in 2020.

Reddingseenheden steeds vaker ingezet door veiligheidsregio bij lokale incidenten

De primaire taak van de NRV is slagkracht leveren bij grote watercalamiteiten en overstromingen. Reddingseenheden worden echter steeds vaker door hun veiligheidsregio ingezet bij lokale incidenten. Het toezicht door lifeguards, begin februari 2021, als gevolg van snel verslechterende natuurijscondities in Zuid-Holland Zuid is daarvan een voorbeeld.

De inzet tijdens de gevaarlijke winterperiode in Zuid-Holland Zuid had ook meteen een bovenregionaal karakter, doordat er lifeguards uit verschillende veiligheidsregio’s tegelijk werden ingezet.

Bijstandsverzoeken
NRV-reddingseenheden worden geregeld op kleinere schaal ingezet om hulp te verlenen. Met klem wordt ze gevraagd om elk bijstandsverzoek te melden bij de eigen RVR-coördinator of bij landelijk NRV-coördinator Mark Jansen (via mjansen@reddingsbrigade.nl). Dit is van belang omdat de inzetten dan kunnen worden meegenomen in de terugkoppeling naar de veiligheidsregio’s.

Een overzicht van de meest recente bijstandsverzoeken met het bijbehorende prioriteitsniveau.

Prio 2 – Inzet om watervervuiling te beperken

Samenwerking tussen de NRV-reddingseenheid en Rijkswaterstaat. (Foto: DRB)

Dordtse Reddingsbrigade (DRB) – Op dinsdag 22 juni was tijdens een vergadering van de commissie Beveiliging en Hulpverlening van de Dordtse Reddingsbrigade een enorme klap te horen. Vrijwilligers gingen direct kijken en zagen dat er een eenzijdig ongeval had plaatsgevonden. Een bestelbus was tegen een leuning van de Prins Hendrikbrug gereden, met grote ravage tot gevolg. Er lekte olie uit het voertuig dat het water in stroomde. De vrijwilligers belden het alarmnummer, waarna werd bekeken of ze eerste hulp konden verlenen. Op verzoek van Regionale Verkeerscentrale Dordrecht van Rijkswaterstaat werd de NRV-reddingseenheid van Dordrecht gevraagd om te assisteren bij het indammen van de olievlek. Dit omdat de grote boot van Rijkswaterstaat maar moeilijk onder de brug kon komen en de inzet ervoor zou zorgen dat het water niet onnodig verontreinigd zou raken.

De NRV-reddingseenheid probeert de olievlek in te dammen. (Foto: DRB)

Prio 2 – Gevaarlijke situatie in bosgebied

Lifeguards plaatsen dranghekken om bosgebied af te sluiten. (Foto: Bas Post / ARB)

Amersfoortse Reddingsbrigade / Reddingsbrigade Houten – Op zondag 20 juni werd de coördinator van de Regionale Voorziening Reddingsbrigades (RVR-co) Utrecht gebeld door zijn contactpersoon van Veiligheidsregio Utrecht. Staatbosbeheer had een bijstandsverzoek ingediend, nadat de vrijdag ervoor in het bosgebied bij Leersum grote schade was ontstaan door noodweer. Duizenden bomen werden verwoest door valwinden. Ondanks dat de gemeente Utrechtse Heuvelrug en Staatsbosbeheer hadden opgeroepen om niet naar het bosgebied te komen, trok dit veel bekijks. Om gevaarlijke situaties te voorkomen, besloot Staatsbosbeheer het bosgebied af te sluiten voor het publiek. De NRV-reddingseenheid van Amersfoort werd ingezet om dranghekken te plaatsen en hoofdpaden vrij te maken. Reddingsbrigade Houten bleef stand-by. Aan het eind van de middag kwam de burgermeester van Leersum langs om een indruk te krijgen van de ontstane schade. Daarbij bedankte hij de hulpverleners.

Prio 2 – Drukte door waterrecreanten

Hardinxveld-Giessendamse Reddingsbrigade – Op zaterdag 19 juni werd de Hardinxveld-Giessendamse Reddingsbrigade gealarmeerd door Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Dit om bijstand te verlenen in het Averlingerdiep bij de Boven-Merwede. Via social media zouden mensen zijn opgeroepen om massaal op het water samen te komen vanwege een dj die zou optreden. De politie en de gemeente Gorinchem wilden voorkomen dat er een groot feest zou ontstaan. De NRV-reddingseenheid is daarop ingezet om toezicht te houden op de waterrecreanten. Deze heeft de politie en de gemeente ondersteund bij het vervoer van personen.

Prio 1 – Binnenvaartschip in problemen

De NRV-reddingseenheid houdt toezicht op de veiligheid van de brandweerlieden. (Foto: Jeffrey Korte)

Reddingsbrigade Noptunus (Emmeloord) – Op vrijdag 21 mei sloeg door harde wind de achterkant van een binnenvaartschip los van de wal. Dat dreigde overdwars over de Urkervaart te gaan liggen. Gelukkig zat de boeg goed vast aan de kade, waardoor het schip niet op drift raakte. De dichtstbijzijnde brandweerboot kende een aanrijtijd van ruim 30 minuten, waarop de bevelvoerder ter plaatse de reddingsbrigade liet alarmeren. Met 20 minuten was de Tinn-Silver van NRV-reddingseenheid Lelystad/Emmeloord ter plaatse. De reddingsbrigade bracht touwen over, zodat brandweerlieden op de boot deze konden spannen aan de kade. Tevens lette de reddingseenheid op de veiligheid van de brandweerlieden. Zowel de lokale brandweer als de reddingsbrigade kijken terug op een geslaagde actie, waarbij de brandweer niet uitsluit om in de toekomst vaker gebruik te maken van deze reddingseenheid.

Waardering voor NRV-inzet in Limburg

‘Trots op wat we met elkaar hebben gepresteerd’

Er bestaat alom grote waardering voor de inzet van de Nationale Reddingsvloot (NRV) tijdens de watersnood in Limburg. De sectie Brandweer van Veiligheidsregio Zuid-Limburg verzocht in de vroege nacht van donderdag 15 juli met spoed bijstand te verlenen. In de periode tot zondag 18 juli 22.30 uur zijn alle NRV-pelotons gealarmeerd. De eenheden daarvan stonden stand-by en/of richtten zich op verkenning, evacuatie en redding. Eén peloton verleende aanvankelijk hulp in het zwaar getroffen Luik, op verzoek van het Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum (LOCC).

,,Deze inzet overviel ons allemaal”, stelt landelijk NRV-coördinator Mark Jansen. ,,Ondanks dat er geen vooralarm is gegeven, leverden wij acuut twee pelotons. Daarna volgden op enig moment ook de andere drie pelotons. De ingezette eenheden draaiden diensten van gemiddeld zestien uur, waarna zij werden afgelost. Op deze wijze zijn in totaal 181 eenheden ingezet.”

Dankbetuiging
Door middel van een ingelaste Nieuwsupdate van Reddingsbrigade Nederland is op 23 juli richting alle betrokkenen een dankbetuiging voor de NRV-inzet uitgesproken door Jansen, Ronald Stoffer (algemeen commandant actiecentrum NRV, bestuurslid Waterhulpverlening Reddingsbrigade Nederland) en Leendert de Lange (bestuursvoorzitter Reddingsbrigade Nederland). Hierbij gaat het zowel om degenen die naar Limburg en Luik afreisden als degenen die voor de coördinatie zorgden of als aflossing klaarstonden als het thuisfront, zonder wiens steun de NRV niet ingezet had kunnen worden.

Nationale Reddingsvloot actief na dijkdoorbraak

36 eenheden van de Nationale Reddingsvloot (NRV) zijn in Zuid-Limburg bijeengekomen in respons op de dijkdoorbraak in de al door zware wateroverlast getroffen gemeente Meerssen. Een aantal NRV-eenheden was nog ter plaatse, andere bevonden zich in vooralarm en stonden daarmee paraat, weer andere waren na de eerdere afschaling reeds op de terugweg en keerden om opnieuw richting het watersnoodgebied te gaan.

Lifeguards in actie tijdens de watersnood. (Foto’s: Tom Diels / Niels Lelieveld)

,,De situatie is zeer ernstig”, laat Dexter Kluin, Officier van Dienst Reddingsbrigade (OvD-Red), vanuit het Commando Plaats Incident (CoPI) weten. ,,We hebben het in ieder geval over een gebied waarin gisteren ook al is ontruimd. Het water is stijgend.”

Hulpverleningscapaciteit
Sinds de vroege ochtend van donderdag 15 juli was de NRV, een samenstelling van eenheden vanuit de brandweerorganisatie en de Reddingsbrigade, maximaal opgeschaald. De hulpverleningscapaciteit werd zo efficiënt mogelijk over de aangewezen inzetgebieden verdeeld. ,,In de eerste uren van de opschaling zijn vier van de vijf NRV-pelotons repressief ingezet”, bericht landelijk NRV-coördinator Mark Jansen. ,,Het vijfde peloton is op vooralarm gezet, zodat er direct geacteerd kon worden als er behoefte zou zijn aan aflossing van de ingezette eenheden of als er zich op een andere plaats een nieuwe overstroming zou voordoen, waarbij mensen en dieren moeten worden gered of geëvacueerd.”

Verkenningen
In en rondom Meerssen zijn zowel gisteren als vandaag vele verkenningen uitgevoerd. Jansen: ,,Het waterpeil bleef daar maar stijgen, waardoor achtergebleven mensen uit het overstroomde gebied moesten worden geëvacueerd. Acht reddingsboten gingen ermee bezig en drie reddingsboten stonden bij de plaatselijke brandweerkazerne stand-by voor een eventuele verdere opschaling.”

Hoogwatergolf
Vrijdagochtend is echter afgeschaald, waarbij sommige NRV-eenheden werden teruggehaald uit de getroffen regio. Onverminderd bleef de paraatheid om te reageren op nieuwe gevolgen van de hoogwatergolf die zich door de Maas richting het noorden verplaatst. Met de doorbraak van de dijk van het Julianakanaal is een nieuwe situatie ontstaan. ,,Het gaat om een bedreigd gebied met zo’n 3.000 mensen”, aldus Jansen. ,,NRV-eenheden komen nu bijeen om hulp te verlenen en te evacueren daar waar dat hoognodig is en kan.”

Luik
NRV-eenheden trokken op donderdag ook naar Luik. Jansen: ,,De situatie in de buitenwijken daar is anders dan in Limburg. Het water stroomt er harder, waardoor het risico dat hulpverleners lopen groter is. Dertien reddingsboten zijn ingezet, die later ook naar andere gebieden zijn verplaatst. De NRV ondersteunt de lokale autoriteiten bij verkenningen en evacuaties die moeten worden uitgevoerd.” Omdat het gaat om een buitenlandse inzet beslist het Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum (LOCC) over welke eenheden en materialen er naast de NRV nodig zijn om die evacuaties snel en veilig af te ronden.

Inzet eenheden Nationale Reddingsvloot in Limburg

De Nationale Reddingsvloot (NRV) is afgelopen nacht, kort voor 1.00 uur, door de sectie Brandweer van Veiligheidsregio Zuid-Limburg verzocht met spoed bijstand te verlenen in door zware wateroverlast getroffen gebieden. 23 NRV-eenheden van twee pelotons zijn uitgerukt. Vanochtend start een multidisciplinaire inzet, onder meer om 140 mensen uit een verpleeghuis te evacueren.

NRV-eenheden in het getroffen Zuid-Limburg. (Foto’s: Suzanne Heikoop e.a. / NRV)

De samenstelling van de NRV-eenheden komt tot stand vanuit de brandweerorganisatie en de Reddingsbrigade. Eenheden van peloton 3 (veiligheidsregio’sHaaglandenHollands MiddenRotterdam-RijnmondZuid-Holland-Zuid) en peloton 5 (veiligheidsregio’s ZeelandMidden- en West-BrabantBrabant-NoordLimburg-NoordZuid-Limburg) reisden af naar de opkomstlocatie, Kazerne Noord van Brandweer Maastricht. ,,Deze pelotons zijn hals over kop ingezet voor de situatie in Zuid-Limburg”, geeft Mark Jansen, landelijk coördinator van de NRV, aan vanuit het NRV-actiecentrum bij Reddingsbrigade Nederland in IJmuiden.

Inzetgebieden
,,In de nacht zijn vooral verkenningen uitgevoerd. Hulpverlening is nu verdeeld over twee inzetgebieden. Een inzetgebied met daarin een verzorgingshuis en individuele meldingen uit de omliggende woonwijk. En een inzetgebied met losse meldingen uit de kern van Valkenburg.”

Verwachting
,,Focus van de NRV-inzet is nog steeds verkennen en het redden van mensen. Plus de evacuatie van hulpbehoevenden. De verwachting is dat die inzet mogelijk nog twee dagen gaat duren. Op dit moment staan de pelotons 1 en 2 in vooralarm en wordt er nagedacht over aflossing van zowel de eenheden als van leden van het actiecentrum.”

Inzet NRV-eenheden in Limburg en België

De Nationale Reddingsvloot (NRV) is donderdagnacht door de sectie Brandweer van Veiligheidsregio Zuid-Limburg verzocht met spoed bijstand te verlenen in de met grote wateroverlast kampende gebieden. Daarop rukten 11 NRV-eenheden van peloton 3 uit en 12 van peloton 5. Vanmiddag vertrokken 16 NRV-eenheden van peloton 2 uit Amstelveen naar het eveneens zwaar getroffen België, op verzoek van het Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum (LOCC).

NRV-eenheden in het door wateroverlast getroffen Valkenburg. (Foto: Dennie van den Brande / RN)

De alarmering van de NRV, een samenstelling van eenheden vanuit de brandweerorganisatie en de Reddingsbrigade, had donderdag rond 1.00 uur plaats naar aanleiding van de gevolgen van zware regenval en hoogwater in Zuid-Limburg. De eenheden van peloton 3 (Zuid-West / veiligheidsregio’sHaaglandenHollands MiddenRotterdam-RijnmondZuid-Holland-Zuid) en peloton 5 (Zuid / veiligheidsregio’s ZeelandMidden- en West-BrabantBrabant-NoordLimburg-NoordZuid-Limburg) reisden af naar Kazerne Noord van Brandweer Maastricht, de opkomstlocatie.

Inzetgebieden
,,In de nacht zijn vooral verkenningen uitgevoerd”, geeft Mark Jansen, landelijk coördinator van de NRV, aan vanuit het 24/7 bemande NRV-actiecentrum bij Reddingsbrigade Nederland in IJmuiden. ,,De hulpverlening werd verdeeld over twee inzetgebieden. Een inzetgebied met daarin een verzorgingshuis en individuele meldingen uit de omliggende woonwijk. En een inzetgebied met losse meldingen uit de kern van Valkenburg.” De inzet voor het verzorgingshuis in Valkenburg, met zo’n 140 hulpbehoevende bewoners, vond vanaf de tweede helft van de ochtend plaats.

Overstromingsproblematiek
De zware regenval stopte, maar het hoogwater zal naar verwachting tot nog drastischer situaties leiden. Omdat de overstromingsproblematiek in België eveneens kritiek is, werden in de loop van de middag de eenheden van peloton 2 (Noord-West / veiligheidsregio’s Noord-Holland NoordZaanstreek-WaterlandKennemerlandAmsterdam-Amstelland) uit vooralarm gehaald om naar Luik te vertrekken, waar ze inmiddels zijn gearriveerd. 26 eenheden van peloton 1 (Midden en Noord / veiligheidsregio’s GroningenFryslânFlevolandGooi en VechtstreekUtrecht) verzamelden zich in IJsselstein om te vertrekken naar Maastricht. Ze worden naar verwachting in de nacht van 16 juli ingezet, daar waar ze het hardst nodig zijn. Eenheden van peloton 4 (Oost / veiligheidsregio’s IJssellandNoord- en Oost-GelderlandGelderland-MiddenGelderland-Zuid) staan in vooralarm.

Verwachting
Ronald Stoffer, bestuurslid Waterhulpverlening van Reddingsbrigade Nederland: ,,De verwachting is dat de gehele Nationale Reddingsvloot ingezet zal gaan worden en daarnaast is ook een beroep gedaan op de extra bemanningen voor de aflossing. De operatie kan nog doorgaan tot in het weekend. Het is mooi om te zien dat alle brigades alert en actief zijn, ondanks dat we inmiddels in het strandseizoen zitten en de zomervakantie aan de orde is.” Het NRV-actiecentrum coördineert de bemensing voor de inzetten en de bijbehorende aflossing. Zo is er rustmogelijkheid in Maastricht-Noord geregeld. De operationele coördinatie ligt bij de veiligheidsregio’s, het Regionaal Operationeel Team (ROT) en het Commando Plaats Incident (CoPI). Jansen: ,,Focus van de NRV-inzet is nog steeds verkennen en het redden van mensen. Plus de evacuatie van hulpbehoevenden. De verwachting is dat die inzet mogelijk nog twee dagen gaat duren.”

Nationale Reddingsvloot paraat voor hulp in Limburg

Grote delen van Zuid-Limburg hebben te maken met ernstige wateroverlast. Bij meer hevige regenval, doorbraken en overstromingen kan de situatie in de komende uren drastisch verslechteren. ,,Uiteraard hopen we dat de inzet van de Nationale Reddingsvloot niet nodig is”, stelt Mark Jansen, landelijk coördinator van de NRV. ,,Maar in alle gevallen staan we paraat om onze collega’s van de veiligheidsregio’s te ondersteunen door in korte tijd veel capaciteit en mankracht te leveren als daarom wordt verzocht.”

Lifeguards brengen vaarwegmarkering aan voor een evacuatiependel naar en van buurtschap De Weerd in Roermond. (Foto’s: Tom Diels)

Deskundigen waarschuwen er al langer voor: door klimaatopwarming wordt het weerbeeld extremer. Jansen: ,,Waar we voorheen er vanuit gingen dat overstromingen alleen voorkwamen tussen oktober en maart, het overstromingsseizoen, worden we dit jaar midden in de zomer geconfronteerd met hevige regenval en overstromingen in de regio Limburg. Voor Nederlandse begrippen is dit een unieke situatie.”

Kerntaken
De Nationale Reddingsvloot (NRV), een samenstelling van eenheden vanuit de brandweerorganisatie en de Reddingsbrigade, bereidt zich voor op dit soort situaties. ,,Het verkennen van ondergelopen gebieden. Het redden en evacueren van mens en dier bij stromend water en in ondiep water. Het leveren van logistieke bijstand aan hulpverleningspartners. Dit zijn de kerntaken waarvoor we als NRV staan. Allemaal gericht op ondersteuning en in opdracht van de veiligheidsregio’s.”

Crisiseffecten
De situatie in Limburg ziet er volgens de landelijke NRV-coördinator serieus uit. ,,Doordat het niet duidelijk is welke crisiseffecten kunnen optreden, hebben de veiligheidsregio’s Limburg-Noord en Zuid-Limburg opgeschaald. Duidelijk is dat de dreiging van het stijgende waterpeil de lokale infrastructuur ontwricht en burgers in het nauw drijft. Er zijn daarom preventieve maatregelen getroffen door mensen te evacueren, laaggelegen gebieden af te sluiten en de lokale bevolking voor te lichten over de actuele situatie.”

Bijstand
De opschaling is de NRV-organisatie niet ontgaan. ,,Wij hebben de betreffende veiligheidsregio’s laten weten dat we klaar staan om bijstand te verlenen als zij dat wensen. Ook hebben we het Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum, het LOCC, benaderd om aan te geven dat er een NRV-liaison klaarstaat om de multidisciplinaire crisisteams van de veiligheidregio’s van advies te voorzien.”

Verwachting
Jansen bevestigt de huidige verwachting: het waterpeil blijft de komende uren stijgen. ,,Het Watermanagementcentrum Nederland, een onderdeel van Rijkswaterstaat, heeft het actiecentrum NRV laten weten, dat de Maas op 15 juli extreem hoge waterstanden zou kunnen bereiken. Om te voorkomen dat er reactief wordt opgetreden, is het actiecentrum NRV hier proactief mee aan de gang gegaan. Door uit te zoeken welke gebieden door overstromingen worden bedreigd en door sturingsinformatie uit te werken voor eventuele evacuatiescenario’s. Men moet dan denken aan gebiedsverkenning, het vaststellen van aanlandplaatsen, het uitwerken van kaarten en het voorbereiden van reddingseenheden op een eventuele inzet.”

Eerste landelijke livestream NRV

Met zo’n 300 weergaven boekte de eerste landelijke livestream van de Nationale Reddingsvloot een hoge opkomst. Bijna alle reddingsbrigades met een NRV-eenheid waren online present, 270 mannen en vrouwen in totaal. Daarnaast was ruim 50 procent van de brandweerposten met een NRV-eenheid vertegenwoordigd. Niet eerder waren zoveel NRV-bemanningsleden in verbinding, bij deze gelegenheid via een talkshow.

Technische begeleiding voor de landelijke livestream. (Foto: Sander Zeilstra)

De Landelijke Oefening die voor 10 oktober 2020 gepland stond, moest vanwege de coronamaatregelen worden uitgesteld. Maar ook op 10 april 2021 kon een fysieke bijeenkomst niet plaatsvinden. De enige mogelijkheid was een digitale variant, en die kwam er. In het hoofdkantoor van Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland werd een talkshowlocatie ingericht.

Gasten
Belangstellenden kwamen binnen via de YouTube-livestream van Reddingsbrigade Nederland. Gastheren waren Marcel Huijbrechts en Luc Dietz, die aan de wieg stonden van de vorming van de huidige NRV. Als betrokkenen bij zowel de brandweer als de Reddingsbrigade spraken zij met gasten. Zo ging Ronald Stoffer, bestuurslid Waterhulpverlening van Reddingsbrigade Nederland, in op de geschiedenis van de NRV. Bert Kesimaat van Veiligheidsregio Fryslân en Leon van Went, leider reddingsgroep (LRg) in Veiligheidsregio Hollands Midden, belichtten de organisatiestructuur en de inzetwijze. Laatstgenoemde werd vanuit de toenmalige NRV ingezet bij de overstromingen in 1993 en 1995. Vervolgens gaf Bas Heijselaar, lid van de werkgroep Verbindingsmiddelen van Reddingsbrigade Nederland, namens de NRV in Zaanstreek-Waterland uitleg over communicatie en verbindingen.

De gastheren in gesprek met hun gasten. (Foto: Thom van Craaikamp)

NRV in beeld
De gesprekken werden afgewisseld met video’s en een quiz. Tijdens de livestream had de lancering van de 7 minuten durende film De Nationale Reddingsvloot plaats. Daarin wordt zowel een beeld van de oorsprong van de NRV geschetst als van de manier waarop deze nu is ingericht. Waardevolle basisinformatie voor elke opstapper, schipper, en LRg, maar ook voor elke beleidsmedewerker of andere betrokkene bij een watercrisis. Twee filmpjes waren door deelnemers zelf ingebracht. De NRV in beeld liet NRV-eenheden door het hele land en hun werkzaamheden zien, aangevuld met fragmenten van de oefeningen op 9 november 2019 in Dordrecht en 8 februari 2020 in de Gouverneurspolder ofwel Ochtendsche Buitenpolder tussen Dodewaard en Ochten. Samenwerken en de kracht van de verschillen toonde hoe er op veel plekken waardevolle samenwerking tussen reddingsbrigades en brandweer is bij incidenten. Juist doordat er verschil is in kennis, vaardigheden, ervaring en materiaal. Niet in de laatste plaats is deze samenwerking bij incidenten ontstaan door de NRV ‘nieuwe vorm’.

Kennismaking
De gekozen setting bood de gelegenheid om zowel doorgewinterde NRV-leden als nieuwkomers één helder plaatje voor te schotelen. Sinds de structuurwijziging van 1 januari 2018 wordt de NRV gevormd door ‘oranje’ eenheden van reddingsbrigades en ‘rode’ eenheden van de brandweer. Dit betekent dat bemanningen vanuit verschillende hulpverleningsdisciplines samen de werkzaamheden van de vloot uitvoeren. Elkaar leren kennen, en daarmee elkaars kracht, is een belangrijke factor voor succes. Met deze landelijke livestream als ‘oefening’ is dan ook een grote stap in die kennismaking gezet. De deelnemers kregen een set handvatten mee om binnen de eigen regio met de reddingsgroep aan de slag te gaan voor versterkte afstemming.

Ondertekening convenant Nationale Reddingsvloot

Reddingsbrigade Nederland en Veiligheidsregio Noord-Holland Noord ondertekenden een samenwerkingsconvenant aangaande vaartuigen en bemensing daarvan voor de Nationale Reddingsvloot (NRV). De directeuren van beide organisaties, Koen Breedveld en Krishna Taneja, zetten er donderdag 15 april op de post van Reddingsbrigade Egmond aan Zee hun handtekening onder.

Mark Röpke, Krishna Taneja en Koen Breedveld in de post van Reddingsbrigade Egmond aan Zee. (Foto: Rens Harzing)

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord is aan drie kanten omringd door water en daarmee een van de 22 veiligheidsregio’s met een overstromingsprofiel. Een taak van de veiligheidsregio is het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing bij hoogwater en overstromingen.

Reddingsgroep
Elke veiligheidsregio stelt één reddingsgroep van ten minste vier reddingseenheden beschikbaar voor de NRV. Een reddingseenheid is een boot inclusief bemanning. Lokale reddingsbrigades uit Noord-Holland Noord zorgen dat de vier benodigde vaartuigen te allen tijde beschikbaar zijn.  Vrijwilligers van deze lokale reddingsbrigades vormen de bemensing. De boten en bemanning zijn gestationeerd op de posten van de reddingsbrigades in Den HelderHeerhugowaardHoorn en Grootebroek.

Samenwerking
,,Natuurlijk kennen we de Reddingsbrigade als ervaren en betrouwbare samenwerkingspartner met bijzonder toegewijde vrijwilligers”, aldus Taneja. ,,We werken als veiligheidsregio en Reddingsbrigade al nauw samen bij inzetten om mensen te redden; op het strand, op het water en in de natuurgebieden. Op plekken die voor onze ambulances moeilijk bereikbaar zijn. We zijn blij met de goede samenwerking en kijken uit naar een mooi en veilig zomerseizoen voor onze inwoners, sporters en toeristen.”

Veiligheid
Breedveld is blij met de overeenkomst: ,,Onze missie is de veiligheid in, op en langs het water te vergroten. Niet alleen op de stranden, maar ook bij binnenwater, evenementen en overstromingen. Die veiligheid is gebaat bij een goede samenwerking tussen hulpdiensten, waaronder brandweer, ambulance en reddingsbrigades. Die samenwerking was al uitstekend in deze regio, maar wordt met dit convenant alleen nog maar sterker.”

Afspraken
Reddingsbrigade Nederland en Veiligheidsregio Noord-Holland Noord leggen in het convenant afspraken over de inzetbaarheid van de reddingseenheden vast. Daarnaast staan er afspraken in over de paraatheid, alarmering en opkomsttijd, opleiding, trainen en oefenen. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord vergoedt de kosten voor de vier reddingseenheden.

Events als bron voor kennis en zichtbaarheid

Als crisispartner bij grote watercalamiteiten en overstromingen sluit Reddingsbrigade Nederland regelmatig aan bij kennisevents om te netwerken met keten- en crisispartners, maar ook om actuele kennis en informatie op te halen en te delen. In de afgelopen periode is deelgenomen aan het webinar ‘Flooding in England: Past, present and future’ en de talkshow ‘Grenzeloze samenwerking’.

Webinar ‘Flooding in England: Past, present and future’

Reddingsbrigade Nederland volgde op 9 december 2020 met een breed gezelschap van beroepskrachten en leden van de Waterhulpverleningsraad het webinar ‘Flooding in England: Past, present and future’. Dat werd georganiseerd door Rijkswaterstaat Internationale Netwerkdagen en het Departementaal Coördinatiecentrum Crisisbeheersing van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (DCC-IenW).

Lessons learned

In het webinar nam Catherine Wright, executive director of Flood and Coastal Risk Management bij de Environment Agency, de deelnemers mee in het verleden, het heden en de toekomst ten aanzien van overstromingen in Engeland. Hierbij ging zij in op de geografie, de uitbundige regenval en de ‘flash floods’ waarmee Engeland veelvuldig te maken heeft gehad. Hierdoor deden ze veel ervaring op met (hoogwater)crisismanagement.

Rijkswaterstaat heeft al jaren een intensieve samenwerking met de Environment Agency in de vorm van een ‘Memorandum of Understanding’, met daaronder een breed werkprogramma. Daarnaast bleef het begrip ‘klimaatverandering’ niet onopgemerkt. Waarbij werd gesteld dat als we het land willen beschermen tegen het water, het van belang is dat de weerbaarheid van mensen wordt vergroot. Daarom is in juli 2020 de ‘National Flood en Coastal Erosion Risk Management Strategy for England’ gepubliceerd. Dit programma is vergelijkbaar met het Nederlandse Deltaprogramma.

Talkshow ‘Grenzeloze samenwerking’

In 2020 heeft de evaluatiecommissie Wet veiligheidsregio’s de Wvr geëvalueerd. Het eindrapport[1] werd in december aangeboden aan de minister van Justitie en Veiligheid. Dit was voor het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) aanleiding om voor 11 december de online bijeenkomst ‘Grenzeloze samenwerking’ te organiseren. Tijdens deze talkshow ging de evaluatiecommissie in gesprek met vertegenwoordigers uit het veld om over de praktische invulling van de conclusies en aanbevelingen van haar eindrapport te spreken.

Lessons learned

De Wvr werd in 2010 ingevoerd om de crisisstructuur decentraal te organiseren. De 25 veiligheidsregio’s werden autonoom, waardoor zij zichzelf tot op de punt en de komma kunnen organiseren. De commissie concludeert dat onder de huidige Wvr de samenwerking bij regionale branden, incidenten en crises goed functioneert. Het wordt ingewikkelder als de crisis over de grens van een veiligheidsregio gaat, zoals bij een bovenregionale, nationale of een internationale crises.

Om deze samenwerking effectiever in te richten, is het volgens de commissie nodig om de Wvr te vernieuwen en in te zetten op grenzeloze samenwerking. Dit betekent voor veiligheidsregio’s dat zij autonomie moeten inleveren en daarvoor collectief terugkrijgen. Met als gevolg dat het systeem moet worden gestandaardiseerd en opnieuw moet worden ingericht. Tevens concludeert de commissie dat de traditionele hulpverleningskolommen – politie, brandweer, GGD GHOR en bevolkingszorg – meer gebruik zouden moeten maken van netwerksturing door met partners samen te werken die een relevante inbreng kunnen hebben. Deze inbreng kan per crisistype en cisispartner verschillen. De commissie pleit er dan ook voor dat er meer wordt geïnvesteerd in de netwerkfunctie van de veiligheidsregio. Met name in de koude fase kunnen lokale, regionale of zelfs nationale afspraken worden gemaakt. Dit is afhankelijk van hoe zij georganiseerd zijn.

Bij vragen is contact op te nemen met Mark Jansen, landelijke coördinator NRV, via mjansen@reddingsbrigade.nl.


[1] Van het eindrapport is ook een samenvatting beschikbaar.