NRV-eenheden oefenen in Gouverneurspolder

Bij een goede voorbereiding op hulpverlening in geval van ernstige watercalamiteiten en overstromingen hoort realistisch oefenen. Dit deed een deel van de Nationale Reddingsvloot (NRV) zaterdag 8 februari in de onder water gezette Gouverneurspolder, ook wel bekend als de Ochtense Buitenpolder. Eenheden van reddingsbrigades uit Veiligheidsregio’s Gelderland Zuid, Zuid-Holland Zuid, Midden- en West-Brabant en Hollands Midden namen deel. Daarnaast kwam een brandweereenheid uit Veiligheidsregio Limburg Noord in actie.

Verkenning tijdens de NRV-oefening in de Gouverneurspolder. (Foto: Rosalotte van den Dikkenberg)

Nederland is een waterrijk land. Daar profiteren we van, maar onder bepaalde omstandigheden vormt het water een bedreiging. Een watersnood deed zich voor het laatst meer dan twee decennia geleden voor, maar de NRV blijft 365 dagen per jaar ’24/7′ paraat om hulpverlening te kunnen bieden. Dat vergt doorlopend afstemming, organisatie én oefening. Omdat voorbereiding voor langdurige inzet onderdeel van deze oefening was, ontvingen de eenheden uit Culemborg, Hardinxveld-Giessendam, Breda, Noordwijk en het Limburgse Bergen 24 uur van tevoren een vooralarm, zoals bij een watercrisis.

Kerntaak
NRV-coördinator Esmeralda Korver, tevens operationeel manager Waterhulpverlening bij Reddingsbrigade Nederland, benadrukt de meerwaarde van deze oefening op de noordoever van de Waal: ,,’Het water komt als het komt’, zeiden collega’s van Waterschap Rivierenland. En het kwam. Het is de eerste keer dat samengewerkt wordt met een waterschap om de NRV te faciliteren én de eerste keer dat geoefend kan worden in daadwerkelijk ondergelopen gebied. Het is bijzonder om de kans te krijgen het zo realistisch te doen; dit evenaart overstroming bij een watersnood het meest. Bij deze bescheiden oefening ligt de focus op de eerste kerntaak van de NRV: verkenning. Stroming, obstakels onder water en ondieptes zorgen ervoor dat er zeer bedachtzaam gevaren moet worden. Beide partners hebben het belang ingezien van met elkaar oefenen. Dat moet vaker, om nog beter voorbereid te zijn op een eventuele watercrisis. De samenwerking verloopt prettig. We weten elkaar erg goed te vinden en kunnen hier van elkaar leren.”

Hulpverleners aan het woord (7)

Reddingsbrigade Nederland brengt via haar social-mediakanalen in de periode van 28 januari tot en met 3 februari 2020 dagelijks een videoproductie onder de noemer ‘Hulpverleners aan het woord’, waarin watersnoodveteranen en herinneringen aan 1995 centraal staan.

Hulpverleners aan het woord (6)

Reddingsbrigade Nederland brengt via haar social-mediakanalen in de periode van 28 januari tot en met 3 februari 2020 dagelijks een videoproductie onder de noemer ‘Hulpverleners aan het woord’, waarin watersnoodveteranen en herinneringen aan 1995 centraal staan.

Hulpverleners aan het woord (5)

Reddingsbrigade Nederland brengt via haar social-mediakanalen in de periode van 28 januari tot en met 3 februari 2020 dagelijks een videoproductie onder de noemer ‘Hulpverleners aan het woord’, waarin watersnoodveteranen en herinneringen aan 1995 centraal staan.

Hulpverleners aan het woord (4)

Reddingsbrigade Nederland brengt via haar social-mediakanalen in de periode van 28 januari tot en met 3 februari 2020 dagelijks een videoproductie onder de noemer ‘Hulpverleners aan het woord’, waarin watersnoodveteranen en herinneringen aan 1995 centraal staan.

Hulpverleners aan het woord (3)

Reddingsbrigade Nederland brengt via haar social-mediakanalen in de periode van 28 januari tot en met 3 februari 2020 dagelijks een videoproductie onder de noemer ‘Hulpverleners aan het woord’, waarin watersnoodveteranen en herinneringen aan 1995 centraal staan.

Hulpverleners aan het woord (2)

Reddingsbrigade Nederland brengt via haar social-mediakanalen in de periode van 28 januari tot en met 3 februari 2020 dagelijks een videoproductie onder de noemer ‘Hulpverleners aan het woord’, waarin watersnoodveteranen en herinneringen aan 1995 centraal staan.

Hulpverleners aan het woord (1)

Reddingsbrigade Nederland brengt via haar social-mediakanalen in de periode van 28 januari tot en met 3 februari 2020 dagelijks een videoproductie onder de noemer ‘Hulpverleners aan het woord’, waarin watersnoodveteranen en herinneringen aan 1995 centraal staan.

Hulpverleners naar Gelderland voor herdenking watersnood

Het is 25 jaar geleden dat zich in Limburg en Gelderland een watersnood voltrok. 250.000 inwoners van bedreigd en daadwerkelijk overstroomd gebied werden geëvacueerd. Dat was mede mogelijk door de inzet van de Nationale Rampenvloot. Hulpverleners van toen, de meesten nog steeds actief lid van Reddingsbrigade Nederland, keren maandag 27 januari terug. Ze verzamelen zich in Tiel bij Waterschap Rivierenland en halen op diverse locaties herinneringen op aan de gebeurtenissen tussen 25 januari en 4 februari 1995.

Vanuit Almere, Egmond, Noordwijk, IJmuiden en IJsselstein rijden de hulpverleners, inzetgereed, naar Gelderland. Hun eerste stop is bij Waterschap Rivierenland (De Blomboogerd 1), een locatie waar met #hohohoogwater stilgestaan wordt bij het hoogwater van 1995, bij de ingrijpende veranderingen sindsdien en bij de toekomst. Het oranje lint van voer- en vaartuigen vertrekt van daar om in het voormalig getroffen gebied plekken aan te doen.

Nationale Reddingsvloot
De meesten van de aanwezige watersnoodveteranen behoren ook anno 2020 nog tot de oranje eenheden van de Nationale Reddingsvloot (NRV), waartoe de Nationale Rampenvloot in 2012 werd omgedoopt. Bij oranje eenheden zijn de bemanning en het materieel ondergebracht bij reddingsbrigades aangesloten bij Reddingsbriagde Nederland. Nederland is ingedeeld in 25 veiligheidsregio’s; daarvan zijn er 22 met een overstromingsrisico. Deze 22 zijn betrokken bij de vorming van de NRV en zijn ieder voor zich verantwoordelijk voor de levering van een eigen regionale reddingsgroep. Deze bestaat uit vier eenheden die op afroep ’24/7′ klaar staan om ingezet te worden. Reddingsbrigade Nederland vormt een Landelijke Voorziening Reddingsvloot en zorgt op deze manier voor de bovenregionale centrale ondersteuning. Reddingsbrigade Nederland werkt samen met het Ministerie van Justitie en Veiligheid, het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV), de veiligheidsregio’s en Brandweer Nederland aan een slagvaardige NRV.

Reddingsbrigade Nederland brengt via haar social-mediakanalen in de week van 27 januari tot en met 2 februari dagelijks een videoproductie onder de noemer ‘Hulpverleners aan het woord‘, waarin watersnoodveteranen en herinneringen aan 1995 centraal staan.

Landelijke NRV-oefening

Oranje en rode eenheden werken samen

Samenwerkende eenheden tijdens de NRV-oefening.  (Foto’s: Marcel van den Bos)

Een zuidwesterstorm die over Zeeland en Zuid-Holland raast en zorgt voor burgers die door het wassende water verrast worden en ingesloten raken. Dat was zaterdag 9 november de setting voor een landelijke oefening van de Nationale Reddingsvloot. Uitvalsbasis voor deze bovenregionale inzet met oranje eenheden van reddingsbrigades en rode eenheden van de brandweer was Verkeerscentrale Dordrecht van Rijkswaterstaat. De focus lag op de organisatie en uitvoering van grootschalige hulpverlening bij overstroming, in de vorm van verkenning, evacuatie en redding. Hierbij werd ook geoefend met verplaatsing van materiaal, aansturing en samenwerking met andere ketenpartners.

De Deltawerken rondom Dordrecht bleken niet opgewassen tegen de sterk verhoogde waterstand. Als gevolg van ontstane gaten zijn grote delen van de Sophiapolder ondergelopen. Het gebied is zo geteisterd dat evacuatie over land al enige uren niet meer mogelijk is. Pelotons Zuid Nederland en Zuid-West Nederland van de Nationale Reddingsvloot (NRV) komen in actie voor de getroffen burgers. Boten van deze pelotons stonden volgens protocol gereed.

Ontkoppeling
Esmeralda Korver, landelijk coördinator van de NRV: ,,Er werd gewerkt met praktische scenario’s waarbij samenwerken centraal stond. Om dit te bereiken, is de hogere aansturingsstructuur door de oefenstaf losgeknipt; dit vormde geen onderdeel van de oefening zelf.” Algemeen oefenleider  Kevin de Jonge: ,,Voor het eerst sinds de nieuwe NRV-structuur is gezamenlijk geoefend door reddingsbrigade en brandweer. Binnen de oefenonderdelen die specifiek op de kerntaken van de NRV gericht waren, was er ook gelegenheid om van elkaar te leren.”

Onderdelen
Deze landelijke oefening kende drie scenario’s.

‘Verkenning’
Het gebied dient in kaart te worden gebracht. Er moet worden bepaald waar slachtoffers overgedragen kunnen worden aan hulpverleners op het land. Tijdens de verkenning wordt melding gemaakt van een schip op drift met evacuees aan boord. Slachtoffers worden overgezet op boten van de NRV en naar een opvanglocatie aan wal gebracht. Terwijl lifeguards nog bezig zijn met het inrichten daarvan wordt een tweetal slachtoffers in het water ontdekt, zonder ademhaling en hartslag. Er wordt te hulp geschoten. Hierbij raken de hulpverleners zelf onderkoeld.

‘Evacuatie Sophiapolder’
De Deltawerken hebben het begeven op locaties rondom Dordrecht. Veel burgers zijn al geëvacueerd, maar een kleine groep is geïsoleerd geraakt en moet worden geholpen om de Sophiapolder te verlaten. Tevens heeft een handgemeen plaats tussen achterblijvers in het ondergelopen gebied.

‘Leegpompen ondergelopen huis’
Ondersteuning van de brandweer om materiaal, benodigd voor het leegpompen van een huis, verplaatst te krijgen vanaf de blusboot naar de wal door het ondergelopen gebied. De communicatie met de brandweer is bemoeilijkt, omdat het radionetwerk niet functioneert. Bij het bereiken van de blusboot draagt men het materiaal over. Het wordt spoedig naar de aangegeven locatie getransporteerd, maar dient vervolgens direct weer retour gebracht te worden naar de blusboot vanwege een brand in de bioscoop. Hierbij is grote haast geboden. De blusboot kan zich wegens zijn omvang niet door het water naar de brandhaard verplaatsen; hierin dient de NRV te voorzien. De boot zou te veel water verplaatsen en moet worden gesleept.

Veiligheidsregio’s
Deze landelijke oefening was de eerste, sinds de structuurwijziging van 1 januari 2018, waarbij eenheden van reddingsbrigades en de brandweer gezamenlijk NRV-taken uitoefenen. De NRV is niet meer nationaal belegd maar bij de veiligheidsregio’s. Pelotons worden gevormd door een combinatie van eenheden uit die regio’s, waarbij elke regio voorziet in vier eenheden, bestaande uit boten met gespecialiseerde hulpverleners. In Dordrecht kwamen de pelotons Zuid Nederland en Zuid-West Nederland in actie, die de veiligheidsregio’s Haaglanden, Hollands Midden, Zuid-Holland-Zuid, Zeeland, Midden- en West-Brabant, Brabant-Noord, Rotterdam-Rijnmond, Limburg-Noord en Zuid-Limburg omvatten. Vanwege het unieke karakter van de oefening nam ook een eenheid deel uit Zaanstreek-Waterland.