Eindverslag op basis van online kennissessies over evaluatie NRV-inzet

Inzet van NRV-reddingseenheden tijdens de watersnood van juli 2021. (Foto: Arjen de Bruin)

De Landelijke Voorziening Reddingsvloot (LVR) organiseerde in april en mei 2022 zes online kennissessies. Aanleiding hiervoor was de leerevaluatie van de NRV-inzet in Limburg en België in juli 2021. Op basis van deze kennissessies is een eindverslag opgesteld.

De kennissessies waren bedoeld om bemanningen van reddingseenheden, operationeel leidinggevenden en coördinatoren van veiligheidsregio’s kennis te laten nemen van de bevindingen uit de leerevaluatie. De focus van de kennissessies lag op het terugkoppelen van de lessen die er te trekken zijn en gaf alle betrokkenen de gelegenheid terug te kijken op de inzet en de coördinatie daarvan.

Vragen en antwoorden
In het eindverslag is te lezen welke vragen de deelnemers van de kennissessies hebben gesteld evenals welke antwoorden op de gestelde vragen zijn gegeven. De vragen en antwoorden zijn gecategoriseerd per onderzoeksthema, zoals in de leerevaluatie, en aangevuld met het onderwerp ‘doorontwikkeling van de vloot’.

Presentatie ‘Leerevaluatie Watersnood 2021’
Het lectoraat Crisisbeheersing van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) leverde op vrijdag 1 april 2022 de leerevaluatie op die zij heeft uitgevoerd naar aanleiding van de inzet van de Nationale Reddingsvloot (NRV) tijdens de hoogwaterramp van vorig jaar. Tijdens de kennissessies is de presentatie Leerevaluatie Watersnood 2021 gegeven die de uitkomsten van de leerevaluatie samenvat.

Voor meer informatie over de leerevaluatie van het NIPV en over het eindverslag is contact op te nemen met Mark Jansen, landelijk coördinator Nationale Reddingsvloot, via 06-10048772 en mjansen@reddingsbrigade.nl.

Herdenkingspin Valkenburg aan de Geul voor hulpverleners watersnoodcrisis

Herdenking in de gemeente Valkenburg aan de Geul van de watersnood in juli 2021. (Foto’s: SHe Fotografie)

In Valkenburg (gemeente Valkenburg aan de Geul) is woensdag 13 en donderdag 14 juli de hoogwatercrisis van juli 2021 herdacht. Bij een lampionnentocht op de eerste dag liepen bewoners samen met hulpverleners naar het centrum van de Limburgse stad waar rond middernacht een plaquette werd onthuld.

Twintig hulpverleners uit heel Nederland die vorig jaar met de Nationale Reddingsvloot (NRV) in de gemeente Valkenburg aan de Geul actief waren liepen mee. Voorafgaand ontvingen zij uit handen van burgemeester Daan Prevoo een speciale herdenkingspin. Hij kreeg zelf de NRV-waarderingsmunt overhandigd. Bij de gelegenheid is uitgebreid samen met collega-hulpverleners en getroffen bewoners teruggeblikt op de ramp. In Valkenburg aan de Geul vond de eerste inzet van de NRV plaats tijdens de watersnood van 2021. In deze gemeente werden in totaal zo’n 180 NRV-hulpverleners ingezet.

Jaarverslag NRV 2021 beschikbaar

Cover en opgenomen foto’s ‘Jaarverslag 2021 – Lessen uit de praktijk’. (Collage: RN)

”In het nog prille bestaan van de Nationale Reddingsvloot (NRV) was 2021 door de inzet in Limburg en België een bijzonder jaar.” Met deze woorden begint Leendert de Lange, bestuursvoorzitter van Reddingsbrigade Nederland, zijn voorwoord in het Jaarverslag 2021 van de NRV, getiteld Lessen uit de praktijk. Dit jaarverslag kwam in juni gereed en is nu digitaal beschikbaar voor alle belanghebbenden en geïnteresseerden.

”Een inzet op grote schaal bij het crisistype hoogwater in combinatie met overstromingen, maar midden in de zomer; dat is een ongebruikelijk moment in het jaar”, zo vervolgt De Lange. ”Het maakt duidelijk dat we niet kunnen volstaan met nadenken over overstromingen zoals we dat decennialang hebben gedaan. Niemand kan met zekerheid stellen wat klimaatverandering voor het werk van de NRV gaat betekenen. Maar dat zaken aan het veranderen zijn, dat is wel duidelijk.”

Ontwikkeling
De NRV-inzet in Limburg en België was van grote betekenis, in breed perspectief voor de ontwikkeling van de NRV én in persoonlijke zin voor de betrokken hulpverleners; situaties en ervaringen maakten enorme indruk op hen. Dit wordt onderstreept in het Jaarverslag 2021 dat op 14 juni is voorgelegd aan de Stuurgroep NRV en akkoord bevonden. Lessen uit de praktijk omvat een beschrijving van het verloop van de inzet in juli 2021 en zoemt ook in op het belang van nazorg, financiën en evalueren. Daarnaast wordt de aandacht gevestigd op overige inzetten die door het jaar heen hebben plaatsgevonden in de vorm van (inter)regionale bijstand. Andere punten zijn: de doorontwikkeling van de NRV (kwaliteitsimpuls, quick wins en randvoorwaardelijke processen), governance, netwerken, communicatie, planvorming, vakbekwaamheid en uitrusting.

Betrokkenen bij hoogwaterramp 2021 blikken terug in ‘DeCrisismanager’

Evacuatie van zorgcentrumbewoners, burgers en hotelgasten op het ondergelopen Walramplein in Valkenburg. (Foto: Joost van Kempen)

In een serie van drie journalistieke artikelen in DeCrisismanager, hét online vakblad over crisismanagement, blikken betrokkenen bij de hoogwaterramp van 2021 terug op de inzet. Er wordt een uitgebreid en duidelijk beeld gegeven van de inzet, beleving, overwegingen en geleerde lessen. DeCrisismanager is een platform waarop crisismanagers kennis, ervaringen en ‘lessons learned’ delen.

Deel 1
“Het hoogwater in Limburg en België was een wake-up call”, vertelt Mark Jansen, landelijk coördinator van de NRV, in deel 1. Hij geeft inzicht in de start van de inzet, het tijdpad en de omvang, maar ook in de overwegingen die meespeelden om wel of niet met een peloton naar België te gaan en welke voor- of nadelen verschillend materieel heeft. Daarnaast maakt hij duidelijk waarom aansluiting bij landelijke systemen en de regionale crisisstructuren van belang is.

Deel 2
In deel 2 komen Marcel Huijbrechts en Ronald Stoffer aan het woord, beiden waren algemeen commandant in het Actiecentrum NRV tijdens de inzet. Zij vertellen over hoe ze grip kregen op de inzet en dat beeldvorming de grootste uitdaging is. Ook laten zij hun trots blijken over hoe door de inzet van eenieder de omvangrijke klus geklaard is. Ze hebben een duidelijk beeld bij de ‘lessons learned’: over communicatiemiddelen, social media, aansluiting bij de regionale crisisstructuur, inrichting van het Actiecentrum NRV en ‘swarming’-commandotype. 

Deel 3
Tot slot werd maandag 30 mei deel 3 gepubliceerd. Officier van dienst-NRV Martin Hoogslag en leider reddingsgroep Ronald Annaars vertellen daarin en komen tot uitspraken als: “Er schoten Hollywood-achtige beelden door me heen.” Zo delen ze hun ervaringen met de inzet. Hun verhaal geeft een duidelijk persoonlijk relaas van wat een langdurige inzet met verschillende wendingen met je doet als hulpverlener en als mens.

Munt en schild tonen waardering voor inzet tijdens hoogwaterramp

Uitreiking van de eerste waarderingsmunten voor de NRV-inzet in juli 2021. (Foto: SHe Fotografie)

De eerste vier persoonlijke NRV-waarderingsmunten voor inzet tijdens de hoogwaterramp van juli 2021 zijn zaterdag 21 mei ter gelegenheid van de algemene vergadering (AV) van Reddingsbrigade Nederland uitgereikt. Ook voor de NRV-eenheden is er een herinnering; een waarderingsschild.

André Siebeling (Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland), Mark Peeters, (coördinator Regionale Voorziening Reddingsbrigade Utrecht), Piet Aantjes (Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum) en Joost van Kempen (officier van dienst Nationale Reddingsvloot Brabant-Noord) ontvingen deze munt als blijk van waardering voor hun bijdrage aan de inzet in Limburg en de omgeving Luik in België.

Achter de schermen
De waarderingsmunt is bedoeld voor iedereen die in welk verband of vanuit welke functie dan ook heeft bijgedragen. Uiteraard betreft het de mensen die in Limburg en Luik evacueerden, verkenden en stand-by stonden. Een inzet van deze omvang kan echter niet zonder veel werk achter de schermen; de coördinatie binnen de Regionale Voorziening Reddingsbrigades (RVR) en veiligheidsregio (VR), het actiecentrum, het piket voor informatiemanagement (IM) en heel veel andere ondersteuning. De RVR-coördinatoren en contactpersonen bij de brandweer ontvangen de munten begin juni. Verspreiding en overhandiging zal bij hen vandaan plaatsvinden.

De waarderingsmunt voor inzet tijdens de hoogwaterramp van juli 2021. (Foto: SHe Fotografie)

Reddingseenheden
Het waarderingsschild voor de inzet bij de watersnood in 2021 is vervaardigd voor 64 reddingsbrigades en 24 brandweerkazernes alsook het KNRM-hoofdkantoor. Deze locaties leverden reddingseenheden die onder de vlag van de NRV ingezet zijn. De NRV Stuurgroep onderstreept hiermee dat deze (inter)nationale inspanningen in herinnering blijven.

Het NRV-waarderingsschild voor inzet tijdens de hoogwaterramp van juli 2021. (Foto: SHe Fotografie)

Het ontwerp van het waarderingsschild is gelijk aan het ontwerp van het in 2018, bij de start van de NRV-nieuwe vorm, uitgereikte NRV-schild. Deze is bestemd voor alle NRV-eenheden en grijze vloot-eenheden die door het NRV-actiecentrum zijn gealarmeerd. Tijdens de overstromingen zijn de reddingseenheden van de NRV ingezet, aangevuld met eenheden vanuit brigades en de KNRM die formeel niet tot de NRV behoren; de zogenoemde grijze vloot. De waarderingsschilden zijn in de eerste week van mei per post bezorgd of worden bij een speciale gelegenheid door bijvoorbeeld de RVR-coördinator of de veiligheidsregio uitgereikt. Bijgevoegd is een bedankbrief van Anton Slofstra, voorzitter van de NRV Stuurgroep, en landelijk NRV-coördinator Mark Jansen.

Waarderingsschild voor reddingseenheden hoogwaterramp 2021

Het NRV-waarderingsschild verbonden aan de watersnood in 2021. (Foto: RN)

Een waarderingsschild als dank voor de inzet bij de watersnood in 2021. Dat ontvangen 64 reddingsbrigades en 24 brandweerkazernes die aan de Nationale Reddingsvloot (NRV) verbonden zijn alsook het KNRM-hoofdkantoor. De NRV Stuurgroep onderstreept hiermee dat deze (inter)nationale inspanningen in herinnering blijven.

Klimaatverandering heeft een steeds grotere impact op onze samenleving. Door toenemende warmte, droogte, hevige neerslag en zeespiegelstijging zal het weerbeeld de komende jaren extremer worden. De kans op hoogwater en overstroming nemen toe.

Overstromingen
Een recent voorbeeld hiervan zijn de overstromingen die in juli 2021 plaatsvonden in Nederland, België, Duitsland en Luxemburg als gevolg van extreme neerslag. Duizenden burgers moesten worden geëvacueerd, honderden mensen raakten gewond en 224 personen overleden (niet in Nederland). Tijdens deze overstromingen zijn de reddingseenheden van de NRV ingezet, aangevuld met eenheden vanuit brigades en de KNRM die formeel niet tot de NRV behoren.

Veerkracht en flexibiliteit
Naar aanleiding van die intensieve gezamenlijke inzet zijn in totaal 89 waarderingsschilden vervaardigd. Deze symbolen zullen de betrokken reddingsbrigades en brandweerkorpsen blijvend herinneren aan de veerkracht en flexibiliteit die door hen is getoond. De waarderingsschilden worden in de eerste week van mei per post bezorgd of bij een speciale gelegenheid door bijvoorbeeld de RVR-coördinator of de veiligheidsregio uitgereikt. Bijgevoegd is een bedankbrief van Anton Slofstra, voorzitter van de NRV Stuurgroep, en landelijk NRV-coördinator Mark Jansen.

Korte documentaire over inzet Nationale Reddingsvloot in Limburg

Marc van den Berg, lifeguard van Reddingsbrigade Breda, is één van de vrijwillige redders van de Nationale Reddingsvloot (NRV) die actief waren tijdens de hoogwaterramp in juli 2021 in Limburg. Hij ging terug naar de gemeente Valkenburg aan de Geul en sprak er met mensen die hij op 15 juli vorig jaar voor het eerst ontmoette en die een blijvende indruk op hem achterlieten. Dat leverde een korte, indrukwekkende documentaire op.

Marc van den Berg en Ilona Verblakt blikken terug op de NRV-inzet in Limburg. (Foto: SHe Fotografie)

Naast Van den Berg komen in deze documentaire Frans van der Heijden, inwoner van Valkenburg, brandweervrouw Ilona Verblakt en shovelchauffeur Tom Reijnders aan het woord. Allen vertellen over hun persoonlijke ervaringen met deze brede inzet van de NRV.

De korte documentaire is ook via deze link te bekijken. Het Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid (NIPV) voerde een leerevaluatie uit van de NRV-inzet in juli 2021 in Limburg en België. Vrijdag 1 april is het evaluatierapport gepubliceerd.

Inzet tijdens hoogwaterramp Limburg en België impuls Nationale Reddingsvloot

De stuurgroep van de Nationale Reddingsvloot (NRV) kan zich vinden in de leerevaluatie van de NRV-inzet in juli 2021 tijdens de hoogwaterramp in Limburg en België. Het rapport van die evaluatie, uitgevoerd door het Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid (NIPV), is vrijdag 1 april gepubliceerd. ,,Met de opgetekende leerpunten kunnen we aan het werk om de NRV door te ontwikkelen’’, stelt Anton Slofstra, voorzitter van de NRV Stuurgroep.

Evacuatie van zorgcentrumbewoners, burgers en hotelgasten op het ondergelopen Walramplein in het Limburgse Valkenburg. (Foto: Joost van Kempen)

Van 15 tot en met 18 juli 2021 was de NRV met vele eenheden, in totaal zo’n 700 bemanningsleden, in het overstromingsgebied present om assistentie te bieden in het kader van hulpverlening. Het totaalaantal inzetten kwam uit op 182. In Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) en in België leidde het daadwerkelijk tot hulpacties, in Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) was de NRV vooral preventief aanwezig. De evaluatie van de NRV-inzet had als doel om de NRV te kunnen doorontwikkelen. Het NIPV baseerde zich hiervoor op een groot aantal interviews en deelevaluaties. Eerder publiceerden onder andere de VRZL en de VRLN een eigen evaluatierapport.

Lovende woorden en leerpunten
Het NIPV concludeert in zijn evaluatierapport, dat de NRV ‘van toegevoegde waarde’ was tijdens het hoogwater. ‘De ingezette eenheden hebben een bijdrage geleverd aan het uitvoeren van verkenningen, het redden van mensen en het evacueren van hulpbehoevenden.’ In aanvulling op deze lovende woorden benoemen de auteurs ook leerpunten. Zo hielp de onbekendheid met de NRV niet in het proces van alarmeren en verliep het proces van aflossen ‘onoverzichtelijk’. De samenwerking tussen brandweer en reddingsbrigades laat ruimte voor verbetering: ‘Het is belangrijk om de twee werelden beter aan elkaar te verbinden.’ Verder stellen de auteurs dat ‘het beschikken over transport- en communicatiemiddelen’ een onderwerp is ‘dat aandacht behoeft’.

Winst
,,Dit was de eerste grootschalige inzet van de Nationale Reddingsvloot sinds de instelling in 2018’’, aldus Slofstra. ,,Het is goed om terug te lezen wat die inzet heeft betekend voor de mensen in Limburg. Daar mogen we als NRV trots op zijn. De NRV kreeg gestalte in een moeilijk tijdsbeslag. Eer we goed en wel begonnen, sloeg corona toe. Dat maakte het vormgeven van een samengestelde bovenregionale Nationale Reddingsvloot niet eenvoudig. Ik ben onder de indruk van wat er onder die niet altijd makkelijke omstandigheden is gerealiseerd en van wat we daardoor hebben kunnen betekenen voor de mensen in het getroffen gebied. Maar de inzet heeft ook een belangrijk impuls gegeven aan de Nationale Reddingsvloot zelf. De opgetekende leerpunten worden breed herkend en opgepakt. Dat zie ik als de winst van deze inzet.’’

Naar aanleiding van de NRV-inzet in Limburg is een korte documentaire gemaakt. Een beeldverslag van de NRV-inzet in Limburg én België staat op de website van Reddingsbrigade Nederland. Meer informatie over de Nationale Reddingsvloot staat hier.

Reddingsbrigade Nederland herkent zich in evaluaties inzet overstromingen

Het Waterschap Limburg, de Veiligheidsregio Zuid-Limburg en de Veiligheidsregio Limburg-Noord presenteerden de afgelopen dagen hun evaluaties van de inzet deze zomer bij de overstromingen in Limburg. Reddingsbrigade Nederland herkent zich in de leerpunten die in deze evaluaties worden benoemd.

‘De overstromingen hebben ons allen verrast. Hoogwater en overstromingen zullen in de toekomst vaker voor gaan komen. We moeten dus blijven investeren in de samenwerking en de planvorming: waar kan het beter, en hoe kunnen de Nationale Reddingsvloot en andere hulpdiensten elkaar versterken’, aldus Mark Jansen, namens Reddingsbrigade Nederland coördinator van de Nationale Reddingsvloot.

Van 15 tot en met 18 juli 2021 was de Nationale Reddingsvloot (NRV) in beide regio’s en in België actief om assistentie te bieden bij het evacueren van getroffenen. In Zuid Limburg leidde dat tot diverse hulpacties, in Noord Limburg was de NRV vooral preventief aanwezig.

Mark Jansen: ‘Voor de NRV in zijn huidige opzet was dit de eerste grote inzet sinds de instelling in 2018. Reddingsbrigade- en brandweereenheden zijn die dagen massaal uitgerukt, nadat de oproep daartoe in de nacht van woensdag op donderdag bij de NRV binnenkwam’.

Uit de evaluaties komt naar voren dat veel is goed gegaan bij de bestrijding van de hoogwaterramp,  maar dat de planvorming en de samenwerking beter kunnen. De evaluatie die is gedaan door Veiligheidsregio Zuid-Limburg is daar het meest expliciet over en spreekt de wenselijkheid uit om juist al in de koude fase te investeren in de contacten tussen de hulpdiensten.

De NRV onderschrijft dit punt. Mark Jansen: ‘De Nationale Reddingsvloot is een vorm van verregaande bovenregionale samenwerking, waar 22 van de 25 veiligheidsregio’s bij betrokken zijn, alsmede tientallen reddingsbrigades. Hierdoor wordt er een enorme slagkracht gecreëerd en kan er in korte tijd grootschalig worden opgetreden ’.

‘De ervaringen in Limburg leren dat er meer moet worden geïnvesteerd in die samenwerking. Dan komt een samenwerking als de NRV pas goed tot zijn recht. De NRV wil zich er actief voor inzetten om die samenwerking tot een succes te maken’.

De leerevaluatie van de NRV zelf verschijnt op een later moment en wordt uitgevoerd door het Instituut Fysieke Veiligheid.

Meer informatie over de Nationale Reddingsvloot

De Nationale Reddingsvloot (NRV) is in 2018 ingesteld om hulp te bieden bij overstromingen, bij het redden en evacueren van slachtoffers, het verkennen van ondergelopen gebieden en het logistiek ondersteunen van andere hulpdiensten.

De NRV bestaat uit 88 eenheden (vaartuigen) afkomstig uit brandweer en reddingsbrigades. De coördinatie van de NRV is belegd bij Reddingsbrigade Nederland.

Voor meer informatie over de NRV, ga naar www.nationalereddingsvloot.nl of neem contact op met Mark Jansen, NRV coördinator (mjansen@reddingsbrigade.nl, 06-10048772).

Producties schetsen Nationale Reddingsvloot

Twee infographics en een voorlichtingsfilm. Dat zijn drie voorgenomen producties die dit jaar zijn gerealiseerd.

Wat is de NRV nu precies? Dit is inzichtelijk gemaakt door middel van de  infographic De Nationale Reddingsvloot. Hiermee wordt in één oogopslag duidelijk: waar de NRV voor staat, hoe de NRV is ontstaan en hoe de NRV is opgebouwd. Betrokkenen wordt verzocht de infographic te verspreiden en te gebruiken tijdens gesprekken en presentaties over de NRV. Daarnaast is het NRV Jaarverslag 2020 beschikbaar in de vorm van de infographic NRV in 2020. De derde productie is een zeven minuten durende voorlichtingsfilm over de NRV.